Góry
  • Turystyka piesza
  • Mapa wydawnictwa PTR Kartografia na podkładzie map WIG
  • Mapa wydawnictwa Compass. Wydanie III z 2005 roku.
Łemkowie i Łemkowszczyzna
  • Łemkowie
Obiekty i miejscowości
  • Miejscowości
  • Cmentarze wojenne
  • Cerkwie i kościoły
  • Tabela obiektów
Przyroda
  • Przyroda
Noclegi
  • Noclegi
  • Jak znaleźć nocleg?
  • Dodaj ofertę
Galerie zdjęć
  • Najlepsze zdjęcia
  • Panoramy sferyczne
  • Galerie tematyczne
  • Zdjęcia archiwalne
Informacje praktyczne
  • Przejścia graniczne
  • Komunikacja
  • Pogoda
Sport
  • Rower
  • Sporty zimowe
Portal beskid-niski.pl
  • Wyniki zakończonego konkursu
  • Księga gości
  • Subskrypcja
  • Linki
  • Mapa portalu

 

/ Aktualności /
 
"Gazeta Gorlicka" - piątek 25 stycznia 2008
("Gazeta Gorlicka" jest regionalnym dodatkiem "Gazety Krakowskiej")

"Dokument tego co odchodzi"

Nowa książka księdza Romana Dubeca i Adama Janczy - "Inwentaryzacja cmentarzy łemkowskich w nieistniejących wsiach na terenie gmin Sękowa i Uście Gorlickie"

Diecezjalny Ośrodek Kultury Prawosławnej "Elpis" w Gorlicach od początku swego istnienia działa m.in. na rzecz ratowania lokalnego dziedzictwa kulturowego. Jednym z priorytetów są prace porządkowe, remontowe i inwentaryzacyjne na opuszczonych łemkowskich cmentarzach Beskidu Niskiego.
Efektem prac inwentaryzacyjnych jest książka ks. Romana Dubeca i Adama Janczy "Inwentaryzacja cmentarzy łemkowskich w nieistniejących wsiach na terenie gmin Sękowa i Uście Gorlickie". Wydana została przez Diecezjalny Ośrodek Kultury Prawosławnej "Elpis" przy pomocy Departamentu Wyznań i Mniejszości Narodowych i Etnicznych MSWiA.
Wydawca precyzuje: "inwentaryzacja (...) oprócz fotograficzno- opisowej części zawiera również inskrypcje, które udało się odczytać. Niestety, mamy świadomość, że za kilka lat odczytanie może stać się niemożliwe. Pragniemy zachować to, co jeszcze można uratować, przynajmniej... na kartkach papieru".

W ślad za Andrzejem Piecuchem
- Kilkanaście lat temu, za czasów studenckich, kiedy często odwiedzałem Łemkowszczyznę, spotkałem się z pozycją Andrzeja Piecucha "Nad Sękówką". W książce tej od samego początku zainteresowała mnie jedna rzecz - inwentaryzacyjna forma ukazania krzyża - jego wymiarów, zdjęcia przedstawiające stan obecny. Już wówczas wiedziałem, że jest to wspaniały dokument tego, co odchodzi, znika - mówi ks. Dubec.
Zwraca uwagę, że krzyże ulegają stopniowej destrukcji ze względów atmosferycznych czy też mechanicznych - umyślnych bądź przypadkowych zniszczeń.
- Osobiście zależało mi, oprócz pójścia za Andrzejem Piecuchem w zmierzeniu krzyży, na spisaniu inskrypcji nagrobnych, bo one, niestety, najszybciej ulegają procesom wietrzenia kamienia. Na zachowaniu imion, nazwisk osób, które spoczywają na danym cmentarzu, a żyły we wsiach, które dzisiaj nie istnieją. To główny cel działań Ośrodka. Efektem jest niesamowita satysfakcja, wyciskająca nawet łzy wzruszenia, kiedy dzięki naszym działaniom ludzie odnajdują miejsca spoczynku swoich przodków, a takie sytuacje zdarzyły się już kilkakrotnie - dodaje ks. Dubec.

Krzyże świadkami historii
Ks. Roman Dubec urodził się w dawnym województwie legnickim w rodzinie wysiedleńców w ramach Akcji Wisła. Obecnie jest dyrektorem Diecezjalnego Ośrodka Kultury Prawosławnej w Gorlicach, dziekanem Okręgu Nowosądeckiego.
Wspomina, że na zachodzie Polski nie można zobaczyć krzyży kamiennych podobnych jak na Łemkowszczyźnie.
- Te w beskidzkich górach od samego początku mnie urzekły. Niestety, nie we wszystkich miejscach, które odwiedzałem, krzyże te były w normalnym stanie. Widziałem wiele połamanych, miały poucinane ukośne poprzeczki krzyża, zarośnięte były trawą - mówi.
Krzyż dominuje w tej książce - uczy szacunku i poszanowania miejsc wiecznego spoczynku. Jest też źródłem informacji. Przedstawia m.in. imiona, nazwiska osób zmarłych. Nie jest niemym świadkiem historii - przemawia, udowadniając, że nie uległ korozji czasu.
- Krzyż jest symbolem zwycięstwa Chrystusa nad grzechem i śmiercią. Swój początek bierze od wcielenia Chrystusa. Na jutrzni zakończenia święta Narodzenia Chrystusa czytamy "Oto Baranek Boży, który bierze grzech świata jako Bóg, w żłobie leży jako młodzieniec". Wcielenie jest początkiem Krzyża i Zmartwychwstania. Pan nasz Jezus Chrystus umarł na krzyżu, ale z martwych wstał jako zwycięzca nad złem i śmiercią, odkrywając dla nas drogę życia wiecznego - mówi ks. Arkadiusz Barańczuk, dyrektor Prawosławnego Ośrodka Miłosierdzia w Gładyszowie.
Tereny Łemkowszczyzny są usiane krzyżami. Widzimy je przy drogach, a przede wszystkim na cmentarzach. Te "cmentarne" krzyże ocalały, właśnie w książce Romana Dubeca i Adama Janczy.
- "Inwentaryzacja cmentarzy łemkowskich w nieistniejących wsiach na terenie gmin Sękowa i Uście Gorlickie" jest interesującą i bardzo potrzebną pozycją książkową, jestem pełen uznania dla autorów - dodaje ks. Barańczuk.

Zatrzymać czas!
Książka jest interesująca, ale poprzez swą precyzyjność i dokładność szokuje - wydobywa kontrast pomiędzy tamtymi a obecnymi czasami, pomiędzy ludźmi, którzy odeszli, a tym, co po nich zostało. Wystarczy otworzyć którykolwiek z rozdziałów. Na przykład Czertyżne. W 1936 roku mieszkało tam 180 osób, było 25 zagród. Dzisiaj nie ma żadnych zabudowań, a pamiątkami są jedynie krzyże i nagrobki. Autorzy podają ich stan: - zbutwiałe drewno, nieestetyczne klejenia, częściowo skorodowane krzyże. Albo Regietów Wyżny. Nie jest obecnie zamieszkały. Na jego terenie znajdują się dwa cmentarze. Nagrobki i krzyże są w różnym stanie: nieczytelna inskrypcja, całość zasiedlona przez mikroorganizmy, mchy i porosty, odłamane dolne, skośne ramię krzyża, zwietrzała struktura kamienia. Tego typu określenia powtarzają się w opisach.
Tak naprawdę książka ta ma wiele odniesień - zainteresuje historyka zawirowaniami dziejowymi, podróżnika skusi do odwiedzenia tych ziem, architekta i plastyka zauroczy fachową dokumentacją, innych skłoni do refleksji nad przemijaniem. Jednak dominująca myśl nasuwa się tylko jedna - trzeba jak najszybciej zabezpieczyć i wyremontować cmentarze.
EWA BUGNO




Powyższy tekst pochodzi z Gazety Krakowskiej. Redakcja portalu www.beskid-niski.pl nie ponosi odpowiedzialności za treści w nim zawarte.



Jeśli chcesz być informowany o wszelkich aktualnościach, nowościach, zmianach, planach i wydarzeniach, ktore związane są z Beskidem Niskim oraz działalnością portalu beskid-niski.pl a także otrzymywać raz w tygodniu zestaw linków do poświęconych Beskidowi Niskiem artykułów publikowanych w "Gazecie Krakowskiej" wyślij pusty e-mail na adres

subskrypcja@beskid-niski.pl

Aby zrezygnować z subskrypcji wystarczy wysłać e-mail z tematem "rezygnacja"

beskid-niski.pl na Facebooku


 
235

Komentarze: (0)Dodaj komentarz | Forum
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.

Imię i nazwisko:
E-mail:
Tekst:
Suma liczb 2 i 9: (Anty-spam)
    ;


e-mail: bartek@beskid-niski.pl
Copyright © 2003 - 2016 Wadas & Górski & Wójcik
Wsparcie graficzne: e-production.pl
praca w Niemczech|prosenior24.pl
Miód
Idea Team
Tanie odżywki
Ogląda nas 8 osób
Logowanie