Góry
  • Turystyka piesza
  • Mapa wydawnictwa PTR Kartografia na podkładzie map WIG
  • Mapa wydawnictwa Compass. Wydanie III z 2005 roku.
Łemkowie i Łemkowszczyzna
  • Łemkowie
Obiekty i miejscowości
  • Miejscowości
  • Cmentarze wojenne
  • Cerkwie i kościoły
  • Tabela obiektów
Przyroda
  • Przyroda
Noclegi
  • Noclegi
  • Jak znaleźć nocleg?
  • Dodaj ofertę
Galerie zdjęć
  • Najlepsze zdjęcia
  • Panoramy sferyczne
  • Galerie tematyczne
  • Zdjęcia archiwalne
Informacje praktyczne
  • Przejścia graniczne
  • Komunikacja
  • Pogoda
Sport
  • Rower
  • Sporty zimowe
Portal beskid-niski.pl
  • Wyniki zakończonego konkursu
  • Księga gości
  • Subskrypcja
  • Linki
  • Mapa portalu

 

/ Aktualności /
 
"Gazeta Gorlicka" - wtorek 20 stycznia 2009
("Gazeta Gorlicka" jest regionalnym dodatkiem "Gazety Krakowskiej")

"A jednak Oderne istnieje..."

Listy do redakcji

Przebywając w Beskidzie Niskim, odwiedzam księgarnię w Gorlicach, gdzie szczególną uwagę zwracam na regionalia. Nie zainteresowałem się jednak wcześniej wystawioną tam pozycją "Gmina Uście Gorlickie", wydaną przez wydawnictwo Roksana w Krośnie w 2006 r., sądząc, iż jest to zakupiona wcześniej znakomita pozycja Janusza Michalaka "Uście Gorlickie, Wysowa Zdrój i okolice", wydana przez to samo wydawnictwo pięć lat wcześniej, lub jej kolejne wydanie, tym bardziej iż nowa okładka przypominała do złudzenia poprzednią. Za którymś razem jednak odwróciłem kilka stron i zobaczyłem słowo wstępne napisane przez wójta Dymitra Rydzanicza. Wyszedłem z księgarni z nową pozycją.
Lektura publikacji jednak mnie rozczarowała. Niestety, znaczna ilość błędów w tekście, sprzeczności, a także prymitywna naklejka na stronie tytułowej świadcząca o nie do końca przemyślanej koncepcji wydania nie przysparzają chwały autorom. Tekst przypomina naprędce sklecone szkolne wypracowanie, którego autor nie miał już czasu na kontrolne czytanie. Najlepiej wypadają na tym tle cytaty z książki Janusza Michalaka i... słowo wstępne wójta Rydzanicza.
Istotniejsze jednak od wspomnianych mankamentów wydaje się potraktowanie przysiółka Uścia Gorlickiego - małej osady Oderne. W prezentowanym wydawnictwie nic o nim się nie dowiemy (jedynie w skopiowanych fragmentach książki Janusza Michalaka). To dziwne, bo była to jedna z nielicznych, odrębna terytorialnie i wysoko zorganizowana osada polska na Łemkowszczyźnie.
Powstała ona w drugiej połowie XIX w. na zrębie po eksploatacyjnym huty szkła. Ówcześni właściciele tych terenów, Franciszek Trzecieski, a następnie Magdalena Miłkowska, sprowadzali na zrąb polskich osadników i zapewniali im warunki do osadnictwa. Warto wspomnieć, iż jeden z mieszkańców późniejszego Odernego uczestniczył w powstaniu styczniowym. Początkowo w księgach parafialnych wydarzenia typu urodziny, śluby i zgony mieszkańców figurowały podpozycją 141 (nr domu), nazwa miejscowości (Odyrne lub Oderne) pojawia się w ww. dokumentach dopiero na początku lat 80. XIX wieku.
To właśnie w Odernem w 1898 roku Magdalena Miłkowska funduje kaplicę rzymskokatolicką. Tu po I wojnie światowej powstaje polska szkoła. Na początku lat 20. zostaje utworzony obok kaplicy polski cmentarz, na którym między innymi znajduje się mogiła zmarłego w 1944 roku hrabiego Juliusza Marii Dzieduszyckiego. W okresie międzywojennym oderniańska młodzież aktywnie uczestniczy w działalności patriotycznej i obronnej organizacji POW. W czasie drugiej wojny światowej młodzi mieszkańcy Odernego wraz ze swym proboszczem Teofilem Świątkiem, a wcześniej hr. Tadeuszem Dzieduszyckim, uczestniczą w ramach AK w przerzutach osób zagrożonych na Węgry, zaś w okresie powojennym budują świetlicę, w której przy lampie naftowej powstają amatorskie przedstawienia ambitnych sztuk przy współpracy z teatrem w Rzeszowie. Obecnie jednak - w odczuciu mieszkańców - władze gminy dążą do wymazania z pamięci nazwy Oderne - dlaczego?
Trudno w krótkim liście opisać wszystkie zdarzenia dotyczące tej małej, ale jakże urokliwej osady - na pewno są to wydarzenia ambitne i godne odnotowania. Mam nadzieję, iż pojawi się na rynku wydawniczym kolejna pozycja o Beskidzie Niskim, która bardziej rzetelnie i profesjonalnie przedstawi ów piękny zakątek Polski.
Adam Baniak




Powyższy tekst pochodzi z Gazety Krakowskiej. Redakcja portalu www.beskid-niski.pl nie ponosi odpowiedzialności za treści w nim zawarte.



Jeśli chcesz być informowany o wszelkich aktualnościach, nowościach, zmianach, planach i wydarzeniach, ktore związane są z Beskidem Niskim oraz działalnością portalu beskid-niski.pl a także otrzymywać raz w tygodniu zestaw linków do poświęconych Beskidowi Niskiem artykułów publikowanych w "Gazecie Krakowskiej" wyślij pusty e-mail na adres

subskrypcja@beskid-niski.pl

Aby zrezygnować z subskrypcji wystarczy wysłać e-mail z tematem "rezygnacja"

beskid-niski.pl na Facebooku


 
227

Komentarze: (0)Dodaj komentarz | Forum
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.

Imię i nazwisko:
E-mail:
Tekst:
Suma liczb 0 i 7: (Anty-spam)
    ;


e-mail: bartek@beskid-niski.pl
Copyright © 2003 - 2016 Wadas & Górski & Wójcik
Wsparcie graficzne: e-production.pl
praca w Niemczech|prosenior24.pl
Miód
Idea Team
Tanie odżywki
Ogląda nas 13 osób
Logowanie