• Kościół Greckokatolicki
  • Kościół Prawosławny
  • Zielonoświątkowcy
  • Konwersja na prawosławie
  • Administracja Apostolska Łemkowszczyzny
  • Cerkwie i kościoły
  • Budowa cerkwi drewnianej
  • Losy cerkwi na Łemkowszczyźnie w XX wieku
  • Ikonostas
  • Ikony
  • Proces powstawania ikony
  • Galeria ikon
  • Symbolika krzyża
  • Kalendarz juliański
  • Konflikt o cerkiew w Polanach
  • Św.Maksym Gorlicki
  • Sanktuarium na Górze Jawor
  • Tradycje i wspomnienia Świąt Bożego Narodzenia
  • Tradycje wielkanocne
  • Dni pamięci za zmarłych

 

/ Łemkowie / Tematy religijne / Ikonostas
 

Ikonostas

Ikonostasy w cerkwiach na terenie Łemkowszczyzny nie są jednorodne i nie da się ich opisać według jednego schematu. Zapoznanie się z poniższym układem ułatwi na pewno rozszyfrowanie znaczenia poszczególnych ikon w świątyniach Łemkowszczyzny, pomimo często istotnych różnic w poszczególnych ikonostasach

Ikonostas, czyli drewniana ściana wypełniona ikonami zajmuje w cerkwi centralne miejsce pomiędzy prezbiterium - miejscem niedostępnym dla wiernych a nawą cerkwi. Ikonostas nie zawsze występował w cerkwi; na początku ołtarz był widoczny dla wszystkich modlących się i był od nich oddzielony tylko kratą. Ikonostas, dla którego w miarę stała i niezmienna kompozycja wykształciła się na przestrzeni wieków, zwykle jest upiększany ikonami w kilku rzędach.

Cokoły jeśli nie są wolne od malowideł, to najczęściej przedstawiają różne sceny starotestamentowe.

Dolny rząd.Kiedy wchodzi się do nieznajomej świątyni, warto zwrócić uwagę na wyobrażenia dolnego rzędu, tutaj zawsze znajdują się największe i najważniejsze ikony.
Skrajny obraz z prawej strony, to ikona świątynna (chramowa). Zawsze podpowie ona, jakiemu świętu albo świętemu poświęcona jest cerkiew, w której się znajdujemy. Na prawo od Carskich Wrót (czyli druga od prawej strony) znajduje się duża ikona Zbawiciela, na lewo od nich (druga od lewej) - ikona Matki Bożej z Dzieciątkiem na rękach.
Pierwszą z lewej strony w ikonostasie jest ikona miejscowego rzędu. Na jej podstawie można określić, jaki święty jest najbardziej czczony w tych stronach. Na terenie Łemkowszczyzny jest to najczęściej ikona św. Mikołaja
W centralnej części ikonostasu znajduje się zazwyczaj trzy przejścia prowadzące z nawy do prezbiterium. Przez środkowe zwane Carskimi Wrotami ma prawo przejścia jedynie kapłan sprawujący liturgię; kiedyś prawo przejścia przez nie miał również car i stąd pochodzi ich nazwa. Gdy podejdziemy do Carskich Wrót, zobaczymy na nich nieduże ikony Zwiastowania i czterech ewangelistów: Mateusza, Marka, Łukasza i Jana.
Nad Carskimi Wrotami często (choć nie zawsze) występuje Mandylion, czyli ikona przedstawiająca odbicie twarzy Chrystusa na chuście.
Po bokach znajdują się dwa kolejne przejścia zwane Wrotami Diakońskimi, przez które prawo przejścia mają osoby pomagające w sprawowaniu liturgii

Drugi rząd. Ikony zwane prazdnikami tworzą rząd świąteczny przedstawiając najważniejsze święta w roku liturgicznym. Można go też nazwać historycznym; daje nam on poznać wydarzenia historii Ewangelicznej. Pierwsza ikona tutaj to Narodzenie Przenajświętszej Bogurodzicy, następnie idą Wprowadzenie do Świątyni, Zwiastowanie, Narodzenie Chrystusa, Ofiarowanie, Objawienie, Przemienienie, Wejście do Jerozolimy, Ukrzyżowanie, Zmartwychwstanie, Wniebowstąpienie, Zstąpienie Ducha Świętego, Zaśnięcie
Po środku tego rzędu w większości ikonostasów przedstawiona jest ikona Ostatniej Wieczerzy

Trzeci rząd. O ile dolny rząd daje nam poznać podstawowe momenty prawosławnego nauczania i właściwości miejscowego kultu świętych, to trzeci rząd (nazywany rzędem deesis) jest trudniejszy: jest tu więcej ikon, i są one mniejszego rozmiaru. Cały ten rząd symbolizuje modlitwę Kościoła do Chrystusa, modlitwę, która dzieje się teraz i która skończy się na Sądzie.
W centrum rzędu (bezpośrednio nad Carskimi Wrotami i ikoną Ostatniej Wieczerzy) znajduje się Spas w siłach. Chrystus, siedzący z księgą, przedstawiony jest na tle czerwonego kwadratu z wyciągniętymi końcami (ziemia), niebieskiego owalu (świat duchowy) i czerwonego rombu (świat niewidzialny). Obraz ten przedstawia Chrystusa jako groźnego sędzię całego wszechświata. Z prawej strony znajduje się obraz Jana Chrzciciela, który ochrzcił Pana, z lewej ikona Matki Bożej. Nie przypadkowo jest to 'Orędowniczka'. Bogurodzica ukazana jest w pełnym wzroście, patrzy w lewo i w ręce ma zwój. Z prawej i lewej strony tych ikon znajdują się wyobrażenia apostołów.

Czwarty rząd. O ile ikony trzeciego rzędu są swego rodzaju ilustracjami do Nowego Testamentu, to czwarty rząd wprowadza nas w czasy Kościoła Starotestamentowego.
Wyobrażeni są tutaj prorocy, którzy zapowiadali to, co miało nadejść, oraz patriarchowie najczęściej przedstawiani w okrągłych medalionach

Góra ikonostasu uwieńczana jest wyobrażeniem Ukrzyżowania.


Wszystkie uwagi kierować proszę na adres bartek@beskid-niski.pl
beskid-niski.pl na Facebooku


 
1582

Komentarze: (2)Dodaj komentarz | Forum

Imię i nazwisko:
E-mail:
Tekst:
Suma liczb 7 i 5: (Anty-spam)
    ;

new balance 574 womens (rsporsdw@gmail.com) - 2017-12-09 10:31:13
reebok pump plus iii, new balance 574 womens http://www.cheapsneakers520.com/new-balance-574-womens_579_1.html
 
nike air max 2017 black mens (hulbxz@gmail.com) - 2016-11-02 15:26:40
0 nike free run 4 grey 1 nike free run 4 pink nike air max 2017 black mens http://www.zxbest.com/nike-air-max-2017-black-mens-outlet
 

e-mail: bartek@beskid-niski.pl
Copyright © 2003 - 2016 Wadas & Górski & Wójcik
Wsparcie graficzne: e-production.pl
praca w Niemczech|prosenior24.pl
Miód
Idea Team
Tanie odżywki
Ogląda nas 15 osób
Logowanie