Góry
  • Turystyka piesza
  • Mapa wydawnictwa PTR Kartografia na podkładzie map WIG
  • Mapa wydawnictwa Compass. Wydanie III z 2005 roku.
Łemkowie i Łemkowszczyzna
  • Łemkowie
Obiekty i miejscowości
  • Miejscowości
  • Cmentarze wojenne
  • Cerkwie i kościoły
  • Tabela obiektów
Przyroda
  • Przyroda
Noclegi
  • Noclegi
  • Jak znaleźć nocleg?
  • Dodaj ofertę
Galerie zdjęć
  • Najlepsze zdjęcia
  • Galerie tematyczne
  • Zdjęcia archiwalne
Informacje praktyczne
  • Przejścia graniczne
  • Komunikacja
  • Pogoda
Sport
  • Rower
  • Sporty zimowe
Portal beskid-niski.pl
  • Wyniki zakończonego konkursu
  • Księga gości
  • Subskrypcja
  • Linki
  • Mapa portalu

 

/ Obiekty / Wołowiec - cerkiew p.w. Opieki Matki Bożej
 

Wołowiec - cerkiew p.w. Opieki Matki Bożej

Region:Dorzecze górnej Wisłoki
Kategoria:Cerkwie i kościoły
Miejscowość:Wołowiec (opis + foto)

Wołowiec - cerkiew prawosławna pod wezwaniem Opieki Matki Bożej (od chwili powstania do 1947 roku, służyła wiernym jako cerkiew greckokatolicka) - obecnie filia parafii prawosławnej w Bartnem. Pierwotnie, greckokatolicka cerkiew w Wołowcu była cerkwią parafialną, jednakże od 1819 roku była cerkwią filialną dla parafii w pobliskiej Krzywej. W latach 1947-1958 w cerkwi nie odprawiano nabożeństw a na powrót do kultu została przywrócona w 1958 roku przez powracających z wysiedlenia mieszkańców - od tego czasu do dnia dzisiejszego służy wyznawcom prawosławia.

Cerkiew w Wołowcu, dla osoby, która nie wie gdzie ona się znajduje może w lecie pozostać niezauważona. Znajduje się około 300 metrów od centrum wsi (skrzyżowania szlaków) na wysokiej skarpie przy drodze, którą biegnie żółty szlak turystyczny z Wołowca do Nieznajowej. Idąc od strony Wołowca należy po przejściu mostku na Zawoji skręcić w lewo w niewyraźną drogę, która prowadzi ostro pod górę do ukrytej pośród drzew cerkwi. W lecie widać z drogi jedynie krzyż i banię z cerkiewnej wieży.

Nie jest znana dokładnie data budowy cerkwi w Wołowcu. W wielu opracowaniach pojawia się jako data budowy rok 1880 jednak. Podczas generalnego remontu cerkwi w 1991 roku, odkryto na nadprożu wejścia do nawy napis na pozór niezrozumiały, który oznacza datę, jak się przymuję datę budowy cerkwi - napis jest w języku staro-cerkiewnym i w tłumaczeniu brzmi "rok boży 1766". Uważany za rok budowy, rok 1880 jest to prawdopodobnie rok gruntownego remontu a wszystko wskazuje, że cerkiew wybudowano w wieku XVIII i data z nadproża może być datą budowy. Kolejny, bardzo poważny remont, przeprowadzono w 1907 roku



Po wysiedleniu mieszkańców w 1947 roku przez pewien czas stała pusta by wkrótce znaleźć nowych "gospodarzy". Z początkiem lat 50-tych, zostało wywiezione całe wyposażenie cerkwi. Przebywający w okolicach bacowie wypasający owce, często korzystali z cerkwi jako schronienia dla siebie oraz dla zwierząt, które zaganiano do wnętrza świątyni. Na szczęście dla świątyni nastała możliwość powrotu przynajmniej części wysiedlonych Łemków w swoje rodzinne strony i to właśnie oni rozpoczęli działania zmierzające do ratowania cerkwi i przywrócenia jej do kultu. Cerkiew została przejęta i była wykorzystywana przez Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny. Cerkiew była w tak fatalnym stanie, że remonty rozpoczęto w 1962 roku od renowacji nawy, przedsionka i wieży. Następnie w 1964 roku rozebrano chylące się ku upadkowi prezbiterium, wymieniono zgniłe belki, wymieniono podmurówkę i dopiero w 1968 roku, złożono wszystkiego na nowo.
Kolejny, kapitalny remont wykonano w latach 1990-91.
Pod koniec lat dziewięćdziesiątych na prezbiterium zawaliło się pobliska i niestety było w takim stanie, iż trzeba je było w całości odbudować (z desek !) oraz zrekonstruować dach.
Dzisiejszy kształt świątynia zawdzięcza wielu remontom, które przeprowadzono na przestrzeni lat.

Cerkiew w Wołowcu to niewielka świątynia drewniana, trójdzielna (prezbiterium, nawa, przedsionek) o konstrukcji zrębowej. Jak większość cerkwi na Łemkowszczyźnie, prezbiterium ma skierowane w kierunku wschodnim (cerkiew orientowana). Prezbiterium i nawa przykryte są łamanymi dachami namiotowymi - dach nad nawą kryty gontem, dach nad prezbiterium kryty blachą (nowe poszycie wykonano w 2008 roku). Kopuły są zwieńczone ośmiobocznymi wieżyczkami. Wieża z izbicą o konstrukcji słupowej, z pochyłymi ścianami, pokrytymi blachą - zwieńczona baniastym hełmem z pozorną latarnią. Otoczona jest zachatą. Ściany nawy oraz prezbiterium oszalowano gontem
Wewnątrz cerkwi, w prezbiterium i nawie kopuły namiotowe pokryte bardzo zniszczoną polichromią figuralno-ornamentalną (zniszczenie polichromii nastąpiło na skutek...kradzieży blachy przykrywającej nawę - przez długi czas dach był nizabezpieczony co spowodowało zniszczenie polichromii oraz wyjałowienie drzewa). Polichromię w nawie, zwieńcza zgodne z unicką ikonografią - Oko Opatrzności. W przedsionku płaski strop belkowy. Charakterystyczny dla cerkwi w Wołowcu jest chór muzyczny z rzeźbioną balustradą otaczający cały przedsionek i zachodzący na jedną ze ścian nawy. Na ścianach babińca resztki polichromii.



Dziś w cerkwi znajduje się kompletny ikonostas, jednak nie jest to ten, który znajdował się w cerkwi przed wybuchem II-giej wojny światowej. Oryginalny ikonostas został po części zniszczony, po części rozkradziony a część ikon udało się zabezpieczyć dla celów muzealnych. W latach 60-tych udało się pozyskać ze składnicy ikon w Łańcucie prawie kompletny ikonostas, który zamontowano w cerkwi w Wołowcu. Ikonostas został uzupełniony ikonami pochodzącymi z innych ikonostasów - przedstawienia apostołów w rzędzie Deesis. Cechą charakterystyczną, wyróżniającą ten ikonostas spośród innych jest dodatkowy rząd ikon pomiędzy prazdnikami a rzędem Deesis przedstawiający ikony ze scenami z życia Chrystusa.
Bardzo istotną jest informacja, iż do dnia dzisiejszego nie zachowały się księgi z wołowieckiej cerkwi.

Mimo, iż cerkiew w Wołowcu była cerkwią filialną dla parafii w Krzywej, to proboszcz mieszkał na plebanii w Wołowcu. W 1901 roku wybuchł trwający wiele lat spór pomiędzy mieszkańcami Wołowca a mieszkańcami Krzywej, Jasionki i Banicy o to gdzie miał mieszkać proboszcz.
Odwoływano się do wielu urzędników a spór oparł się nawet o jedno z wiedeńskich ministerstw gdzie proszono o przyznanie stałego pobytu proboszczowi na Krzywej. Sytuacja wyjaśniła się po blisko 30 latach gdy w 1928 roku mieszkańcy Wołowca przeszli na prawosławie co było argumentem dla mieszkańców Krzywej, Jasionki i Banicy. W 1933 roku została wyrażona zgoda ordynariusza przemyskiego na budowę plebanii w Krzywej.
Ksiądz często sugerował mieszkańcom Krzywej, Jasionki i Banicy, że przydałby się remont plebanii i cerkwi w Wołowcu, która ze starości mogła ulec zawaleniu. Mieszkańcy tych trzech wsi nie zgodzili się na to gdyż starali się o plebanię w Krzywej, gdyż mieli dosyć przywożenia księdza z Wołowca, który często nie miał konia a droga do Wołowca była błotnista i kamienista a w zimie często zasypana. Odmówienie księdzu spowodowało jego gniew, więc postanowił, że na Krzywej msza będzie odprawiana co trzecią niedzielę argumentował to tym, że w Krzywej jest kaplica a nie cerkiew. Sprawa rozbiła się o sąd.

Teren cerkwi otoczony jest ogrodzeniem skonstruowanym z trzech poziomo położonych bali drewnianych, przykrytych dwuspadowym, gontowym daszkiem. Na teren cerkwi prowadzą dwie bramki - jedna bezpośrednio przy drodze (vis a vis wejścia do cerkwi, druga - na tyłach cerkwi od strony przycerkiewnego cmentarza). Bezpośrednio przy wejściu do cerkwi stoi podniszczony, kamienny pojemnik na popiół z kadzidła a od strony północnej, blisko 4-ro metrowy krzyż ustawiony z okazji 1000 lecia Chrztu Rusi.

Dziś cerkiew w Wołowcu jest cerkwią filialną dla parafii prawosławnej w Bartnem - z racji niewielkiej ilości wiernych, msze odprawiane są w święta, w zimie raz w miesiącu a w lecie dwa razy w miesiącu w pierwszą i trzecią niedzielę miesiąca. Z inicjatywy proboszcza z Bartnego, księdza Mirosława Cidyło, cerkiew w sezonie letnim jest udostępniana turystom - otwarta jest w niedzielę przez około 2 godziny - w inne dni po uzgodnieniu telefonicznym

Od kliku lat, odżywa tradycja kermeszy organizowanych przy okazji święta parafialnego - Opieki Matki Bożej, które jest obchodzone 14 października.


Liczba zdjęć: 36
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec
Wołowiec

Aktualizacja: 2013-05-31




beskid-niski.pl na Facebooku


 
751

Komentarze: (0)Dodaj komentarz | Forum
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.

Imię i nazwisko:
E-mail:
Tekst:
Suma liczb 5 i 0: (Anty-spam)
    ;


e-mail: bartek@beskid-niski.pl
Copyright © 2003 - 2016 Wadas & Górski & Wójcik
Wsparcie graficzne: e-production.pl
praca w Niemczech|prosenior24.pl
Miód
Idea Team
Tanie odżywki
Ogląda nas 16 osób
Logowanie